EKSPRESJONIZM

nono :: postacie :: INNE

Zobacz poprzedni temat Zobacz następny temat Go down

EKSPRESJONIZM

Pisanie by LAYNE on Wto Cze 10, 2014 5:07 pm

Ekspresjonizm powstały w Niemczech kierunek, którego nazwa pochodzi od łacińskiego "expressio" i oznacza wyraz, wyrażenie. Ekspresja siła oddziaływania dzieła na odbiorcę, na emocjonalną sferę jego psychiki.
Rozkwit prądu przypada na lata 1910 – 1925 (choć tendencje ekspresjonistyczne pojawiły się wcześniej w epoce średniowiecza, baroku i romantyzmu). Przeciwstawiano go delikatnemu w środkach wyrazu impresjonizmowi. Zakładając aktywistyczny stosunek do rzeczywistości, pragnął poznać jej materialną i duchową istotę na drodze intuicji.
Posługiwał się środkami wyrazistymi, emocjonalnymi, subiektywnymi i sugestywnymi - ekspresyjnymi. Ujawniał kontrasty zjawisk zarówno w treści, jak w formie, np. dobra i zła, materii i ducha, rzeczywistości i jej odkształceń: karykaturalnych, fantastycznych, groteskowych itp.
Charakterystyczny dla ekspresjonizmu także w polskim wydaniu (S. Przybyszewski i inni) był tzw. etyzm, postrzegający świat jako tło konfliktu irracjonalnie pojmowanej potęgi płci z prawem moralnym.



Po raz pierwszy terminu "ekspresjonizm" użył malarz francuski  J.A. Hervè. Aby oznaczyć dzieła sztuki plastycznej, w 1901 roku nadał tę nazwę cyklowi swoich obrazów. Z kolei pierwsze próby formułowania reguł kierunku pojawiły się w latach 1905-1906 w niemieckim czasopiśmie „Die Erde”. W Polsce nazwa ukazała się w piśmie „Zdrój”, dwutygodniku wydawanym w Poznaniu w latach 1917–1922. Kierunek był odpowiedzią na kryzys duchowy XX wieku. Gdy idee pozytywizmu zawiodły, ludzie byli zmęczeni indoktrynowaniem ich przez społeczników i nie było propozycji rozwiązania kryzysu polityczno-społecznego, postanowiono skupić się na odnowieniu mistycyzmu i powrócić do prymitywnych i pierwotnych duchowych źródeł kultury, chciano zreformować dotychczasowe zasady. Ludzie ponownie uwierzyli, że jedynym bytem jest byt duchowy, sztuka jest sposobem dotarcia do Absolutu, a aby spróbować tego dokonać, należy odrzucić naturalizm i realizm. Poza tym teoretycy i praktycy kierunku – najczęściej nadwrażliwi, odizolowani od otoczenia, przeżywający obsesje śmierci, rozkładu, odrazy, zafascynowani podświadomością, snami, alogicznością, improwizacją, niejasnością, hermetycznością – ponad estetykę stawiali prawdę, piękno uznali za element podrzędny, niszczący, co stało się przyczyną tak częstego i wielostronnego operowania brzydotą, deformacją, groteską, zniekształceniem, kontrastem, grozą, niesamowitością, przerysowaniem naturalnych, obiektywnych kształtów przedmiotu, odrealnieniem barwy, wzmocnieniem kontrastów.



Główny ośrodek ekspresjonizmu stanowiła grupa Die Brücke założona w 1905 roku, której członkowie poszukiwali nowych form artystycznej ekspresji, stojących w opozycji do tradycji akademickiej tamtego czasu. Ponadto pragnęli nawiązać kontakty z artystami wyznającymi podobne poglądy. Prezentowali swoją sztukę organizując zbiorowe wystawy. Ich działalność miała znaczący wpływ na kształtowanie się europejskiej sztuki XX wieku. W jej składzie byli między innymi Kirchner, Heckel, Schmidt-Rottluff.

[You must be registered and logged in to see this image.]
Plakat promujący pierwszą wystawę Die Brücke

[You must be registered and logged in to see this image.]
Ernst Ludwig Kirchner "The Artist Marcella"

[You must be registered and logged in to see this image.]
Ernst Ludwig Kirchner "At the Café Terrace"

[You must be registered and logged in to see this image.]
"Frisian Houses" Emil Nolde




Drugą grupę stanowili członkowie Der Blaue Riter (Błękitny Jeździec), grupy założonej w Monachium przez Wasilija Kandińskiego  i Franza Marca w 1911 roku i zmierzającej do ekspresjonizmu abstrakcyjnego.

Kandinski porzuciwszy w wyniku sporu monachijskie „Nowe Stowarzyszenie Artystyczne” (Neue Künstlervereinigung München) stworzył wraz z Franzem Marcem nowe ugrupowanie, mające na celu uwolnienie sztuki od konserwatywnej tradycji malarstwa akademickiego. 19 czerwca 1911r. zaproponował Marcowi wydanie almanachu z reprodukcjami i artykułami o nowej sztuce. Do Kandińskiego i Marca przyłączyli się inni artyści o podobnych poglądach, wśród nich August Macke, Gabriele Münter, Marianne von Werefkin, Alexej von Jawlensky, Alfred Kubin. Paul Klee i Hanns Bolz. Przyłączył się też kompozytor i malarz Arnold Schönberg. Członków grupy łączyło zainteresowanie sztuką prymitywną i średniowieczną oraz fowizmem i kubizmem.

Pierwsza wystawa grupy odbyła się od 18 grudnia 1911 do 1 stycznia 1912 w Moderne Galerie Heinrich Thannhauser w Monachium. Obejmowała 49 dzieł Hansa Arpa, Alberta Blocha, Heinricha Campendonka, Roberta Delaunaya, Wasilija Kandińskiego, Henri Matissa, Augusta Mackego, Gabrieli Münter, Emila Noldego, Pabla Picasso i Henri Rousseau. Wystawie towarzyszyła muzyka Albana Berga, Arnolda Schönberga i Antona Weberna. Wystawę pokazano również w Kolonii i w Berlinie.

Druga i ostatnia wystawa odbyła się od 12 lutego do 18 marca 1912 w monachijskiej księgarni Hansa Goltza. Obejmowała wyłącznie grafikę, także Paula Klee, Georges Braque'a, Hansa Arpa, Roberta Delaunaya, André Deraina, Kazimierza Malewicza, Natalii Gonczarowej i Michaiła Łarionowa oraz grupy Die Brücke.

Członkowie grupy spotykali się w domu Kandińskiego i Gabrieli Münter w Murnau oraz w niedalekim Sindelsdorf, gdzie mieszkali Franz Marc i Heinrich Campendonk. Po wybuchu I wojny światowej rosyjscy członkowie grupy: Kandiński, Jawleński i Werewkina musieli opuścić Niemcy. Marc i Macke polegli na froncie we Francji, Hanns Bolz powrócił z wojny okaleczony i wkrótce zmarł. Grupa zakończyła działalność.
W roku 1920 doszło do procesu sądowego o zgromadzone w Murnau obrazy, wygranego przez Gabrielę Münter. W dniu swoich 80. urodzin (w 1957) Gabriela Münter zapisała znaczną część kolekcji miastu Monachium. Obrazy są zgromadzone w Miejskiej Galerii Lenbachhaus.

[You must be registered and logged in to see this image.]
August Macke "Jasny dom"

[You must be registered and logged in to see this image.]
Hanns Bolz - Portret Alfreda Flechtheima

[You must be registered and logged in to see this image.]
Franz Marc "Żółta krowa"


Ostatnio zmieniony przez LAYNE dnia Wto Cze 10, 2014 5:56 pm, w całości zmieniany 5 razy
avatar
LAYNE
baned
baned

Liczba postów : 691
Join date : 12/09/2013

http://pudliszkikeczup.liberte.tv

Powrót do góry Go down

Re: EKSPRESJONIZM

Pisanie by LAYNE on Wto Cze 10, 2014 5:08 pm

W SZTUCE

Ekspresjonizm odrzucał mentalność i obyczajowość mieszczańską. Postulował „odnowę sztuk” i twierdził, że poprzez deformację rzeczywistości przedstawianej w dziełach uzyskuje się obraz realności „bardziej ludzkiej”, co prowadzić ma do moralnej odnowy ludzkości.

Franz Marc: Nowe pokolenie nie chce (i nie może) żyć równie beztrosko, co poprzednicy, nie wiąże się z tym jednak pogarda dla przeszłości. Świat zmienił się całkowicie i artyści, aby pozostać aktualni wobec rzeczywistości, muszą „przeciąć pępowinę łączącą ich z przeszłością”. „Świat rodzi nowe czasy. Nie wiemy tylko, czy nadszedł już czas odrzucenia starego świata. (...) Oto niepokojące pytanie naszych czasów”.



Koncepcja artystyczna
- protest przeciw naturalizmowi i impresjonizmowi (kopiowaniu rzeczywistości), także tendencjom konstruktywistycznym sztuki Cezanne’a w imię skrajnego subiektywizmu w odczuciach i sposobach ich artystycznego wyrazu

- Herwarth Walden: „Malarz przedstawia to, co postrzega w najgłębszych warstwach swej świadomości, wyraża samego siebie, przemijająca rzeczywistość jest dlań jedynie symbolem, angażuje w ów proces samego siebie: to, co świat zewnętrzny zapisuje w jego świadomości, on z kolei wyraża od wewnątrz”.

- odzwierciedlanie głębokiej jaźni artysty

- Herbert Kühn: „W przypadku ekspresjonizmu, między tym, co ma być przedstawione, a samym przedmiotem istnieje głęboka przepaść. Przedstawiony przedmiot nie jest prostą projekcją tego, co prezentuje, lecz zaproszeniem do zrozumienia tego, co rzeczywiście przedstawia. To, co ma być przedstawione, rozpoczyna się niejako poza samym obrazem.”

- uwolnienie od wszystkiego, co narzuca zewnętrzna rzeczywistość i zrekonstruowanie jej
nawiązania do filozofii Nietzschego (indywidualizm), Schopenhauera (pesymizm), Bergsona (duża rola intuicji)



W sztuce ekspresjonistycznej charakterystyczne było:

- stosowanie sugestywnego koloru, często w kontrastowych (dysonansowych) zestawieniach, użycie aktywnych faktur, eksponowanie graficznego szkieletu kompozycji i koła lapidarność formy, deformacja uwypuklająca brzydotę (antyestetyzm)

- niekiedy ważniejsza forma niż treść obrazu

- pismo „Die Weissen Blätter”: „Koncentracja, oszczędność, ogromna siła, starannie skomponowana forma, patos wyrażający wewnętrzne napięcie”.

- egzaltacja (zbytnia wylewność w okazywaniu uczuć i nienaturalność w uzewnętrznianiu myśli), deformacja, paroksyzm (gwałtowny, silny przejaw jakichś przeżyć)



[You must be registered and logged in to see this image.]
Edvard Much "Krzyk"

[You must be registered and logged in to see this image.]
Egon Schiele "Małżeństwo"

[You must be registered and logged in to see this image.]
August Macke "Drzewo na polu"


Ostatnio zmieniony przez LAYNE dnia Wto Cze 10, 2014 6:24 pm, w całości zmieniany 4 razy
avatar
LAYNE
baned
baned

Liczba postów : 691
Join date : 12/09/2013

http://pudliszkikeczup.liberte.tv

Powrót do góry Go down

Re: EKSPRESJONIZM

Pisanie by LAYNE on Wto Cze 10, 2014 5:08 pm

EKSPRESJONIZM W LITERATURZE

Jak powstał?
Ekspresjonizm był reakcją na kryzys polityczno-społeczny I wojny światowej i czasów powojennych. Twórców przeraziła pustka i jałowość duchowa współczesności, materializm oraz przerost technokracji i mechanizacji. Był formą sprzeciwu wobec naturalizmu (z powodu jego wąskich założeń programowych) i modernizmu (za brak poczucia odpowiedzialności wobec świata). Za przyczynę kryzysu współczesności uważali odwrócenie się człowieka od duchowych wartości i norm moralnych. Żądali powrotu do źródeł kultury – odwoływali się do mitologii greckiej i rzymskiej oraz do tradycyjnej dla niej symboliki. Podstawową kategorią estetyczną nowego nurtu była ekspresja, rozumiana jako przekazywanie za wszelką cenę emocji jednostki, bez zwracania uwagi na formę dzieła literackiego. Według ekspresjonistów każdy tekst literacki powinien ocierać się o absolut.


Nowy nurt odcisnął największe piętno w liryce, chociaż jego twórcy chętnie korzystali także z innych rodzajów i gatunków literackich. Tematyka wierszy obejmowała niepokojące, niezrozumiałe i ekstatyczne wizje, przypominające sny.

Ekspresjonizm ukształtował się pod wpływem modnego na początku XX w. nurtu filozoficznego zwanego monizmem spirytualistycznym. Zakładał on, że jedynym istotnym bytem jest byt duchowy, dzięki któremu odbywa się wszelka rewolucja, oraz że życie to nieprzerwana ewolucja.



Wiersze w ekspresjonizmie cechuje rytmizacja, dytyrambiczność*, odchodzenie od reguł językowych, preferowanie mowy potocznej oraz tworzenie neologizmów. Przykładem takiego wiersza jest "Dies Irae" Jana Kasprowicza.
*dytyramb - oda lub pieśń pochwalna o charakterze patetycznym, wzniosłym, niekiedy tragicznym

Przedstawicielami ekspresjonizmu w prozie są: Alfred Döblin, Franz Werfel, Max Brod, Klabund, Leonhard Frank. Wprowadzali ironię, satyrę, groteskę oraz naturalistyczny opis. Łączyli kosmiczne wizje ze scenami życia codziennego, a język wzniosły z potocznym.

Zastrzeżenia krytyków budziła od początku poetyka ekspresjonizmu, czyli antypsychologizm, dążenie do uogólnień, typizacja postaci, zastąpienie bohaterów mających indywidualne cechy reprezentatywnymi symbolami. Zarzucano abstrakcyjność, ilustracyjność, schematyzm. Odrzucenie czynnika intelektualnego w procesie tworzenia dzieła groziło dekompozycją i brakiem jakiejkolwiek formy. Nie przywiązywanie wagi do języka i norm językowych z kolei – według krytyków – powodowało nierozumienie treści dzieła.





Ostatnio zmieniony przez LAYNE dnia Wto Cze 10, 2014 6:28 pm, w całości zmieniany 4 razy
avatar
LAYNE
baned
baned

Liczba postów : 691
Join date : 12/09/2013

http://pudliszkikeczup.liberte.tv

Powrót do góry Go down

Re: EKSPRESJONIZM

Pisanie by LAYNE on Wto Cze 10, 2014 5:09 pm

W FILMIE

Początki ekspresjonizmu w kinematografii sięgają roku 1913, kiedy to powstał "Student z Pragi" w reżyserii Stellana Rye. Scenariusz tego filmu nawiązywał do romantycznej fantastyki i opowiadał historię młodego studenta, który sprzedał swoje odbicie w lustrze.

Jednak właściwe przyjście na świat tego kierunku dokonało się po I wojnie światowej w 1919 r., kiedy Robert Wiene nakręcił "Gabinet doktora Caligari". Film uzyskał niezwykłą oprawę plastyczną, dzięki czemu okazał się wówczas dziełem zupełnie wyjątkowym. Scenerię przedstawionych wydarzeń tworzą bowiem sztuczne scenografie autorstwa trzech malarzy ekspresjonistów: Waltera Reimanna, Hermanna Warma i Waltera Röhriga. Na scenografię składają się wymalowane płaszczyzny świadomie wystylizowane, deformujące rzeczywistość, pełne krzywizn i załamań perspektywy. Efekt plastyczności dopełnia malarska kontrastowość czerni i bieli.

Zgodnie z wpływami literackimi reżyserzy-ekspresjoniści sięgali często po historie niesamowite, z wątkami irracjonalnymi bądź tylko z kryminalnym, ale zawsze przyprawione elementami tajemniczości i mrocznej aury. Twórcy ekspresjonistyczni w pełni docenili możliwości ekranu, traktując go - jak malarze płótno - jako przestrzeń do świadomego zapełnienia. Ich wizytówką stała się niezwykła umiejętność kompozycji kadru. Ekspresjonistów wcale nie interesował montaż, czasami filmy wydawały się być statycznymi, bowiem była to zwykła zmiana zdjęć. Firmowym znakiem ekspresjonizmu okazały się cienie przedmiotów i ludzi.

Fritz Lang razem z Friedrichem Wilhelmem Murnau uchodzą za najwybitniejszych przedstawicieli niemieckiego ekspresjonizmu. W ich twórczości można odnaleźć najważniejsze cechy nurtu: upodobanie do tajemniczych, wywiedzionych z ducha romantyzmu historii. Ale między nimi istniała też pewna różnica, bowiem Murnau lubił wychodzić w plener, Lang z kolei kręcił zazwyczaj w atelier, lubił stylizacje kadru, monumentalne formy.

W niemieckim kinie ekspresjonistycznym istniały dwa nurty: nurt społeczno-psychologiczny i nurt fantastyczny.

Nurt społeczno-psychologiczny określany w Niemczech mianem Kammerspielfilm – opowiadał o kłopotach, samotności, samobójstwach, obłędach i tragediach rodzinnych. Piętnował obojętność świata wobec ludzkich problemów. Ogólnie cechowała go niewiara w człowieka. Najważniejsze z nich to:

- "Schody kuchenne" (Hintertreppe) – reż. Leopold Jessner, 1921 – opowieść o dziewczynie sądzącej, że jej ukochany zapomniał o niej i listonoszu, który niszczy listy od niego. W finale kaleki listonosz zabija siekierą swego rywala, a dziewczyna rzuca się z okna.

- "Szyny" (Scherben) reż. Lupu Pick, 1921 – dziewczyna zostaje zgwałcona przez nadzorcę kolei. Jej ojciec, podwładny nadzorcy postanawia pomścić swoją córkę, morduje gwałciciela, a matka z rozpaczy wpada w obłęd.

- "Portier z hotelu Atlantic" (Der Letzte Mann) – reż. Friedrich Wilhelm Murnau, 1924 – historia starego portiera, dumnego ze swej pozycji, który pewnego dnia zostaje zdegradowany i przydzielony do obsługi toalet. Wielka kreacja Emila Janningsa.




Nurt fantastyczny – najczęściej filmy grozy, spowite aurą tajemniczości, obłędu, z pojawiającymi się zjawami, koszmarami nocnymi i atmosferą opadającą na bohatera niczym sieć pajęcza. Najważniejsze z nich to:

- "Student z Pragi" (Der Student von Prag), reż. Stellan Rye, 1913 – student Balduin sprzedaje swe odbicie w lustrze czarownikowi, ten zaś wykorzystuje zdobycz do stworzenia sobowtóra, który zrujnuje życie nieszczęśnika.

- "Gabinet doktora Caligari" (Das Kabinett des Dr. Caligari), reż. Robert Wiene, 1919 – bohater, Franz, opowiada o swych przeżyciach związanych z doktorem Caligari, który dniem występuje jako sztukmistrz na jarmarkach, a nocą zaś wysyła swe medium, Cesara, by dokonywał zbrodni.

- "Golem" (Der Golem, wie er in die Welt kam), reż. Paul Wegener i Carl Boese, 1920 – legenda o stworzeniu w Pradze przez rabina Loewe Golema i jego niszczycielskich zapędach.

- "Nosferatu - symfonia grozy" (Nosferatu, eine Symphonie des Grauens), reż. Friedrich Wilhelm Murnau, 1922 – jest to lekko zmieniona historia Drakuli. W mieście wybucha epidemia dżumy, zawleczona na statku, którym ze swojego zamku w Karpatach przypłynął Nosferatu. Jest wampirem – w dzień śpi w trumnie, działa tylko nocą, wysysając krew.
avatar
LAYNE
baned
baned

Liczba postów : 691
Join date : 12/09/2013

http://pudliszkikeczup.liberte.tv

Powrót do góry Go down

Re: EKSPRESJONIZM

Pisanie by LAYNE on Wto Cze 10, 2014 6:43 pm

EKSPRESJONIZM W MUZYCE

- kierunek w muzyce modernistycznej, niekiedy jednak zaliczany do okresu późnego romantyzmu z powodu swojej silnej emocjonalności. Ekspresjonizm ma luźny związek z ekspresjonizmem w malarstwie. Zamierzeniem ekspresjonistów było oddanie wnętrza człowieka zbuntowanego, nieszczęśliwego, cierpiącego, emocji często skrajnych lub chorobliwych. „Sztuka jest krzykiem udręki tych, którzy przeżywają w sobie los rodzaju ludzkiego” – pisał Arnold Schönberg. Uzyskiwali ów efekt głównie poprzez złożone, dysonujące harmonią, melodie budowane z dużych skoków interwałowych, często w skrajnych rejestrach, złożony, niesymetryczny, często rozdrobniony rytm, zmienność dynamiczną i nastrój oraz innowacyjną orkiestrację. Przyjmuje się, że okres ekspresjonizmu w muzyce trwał mniej więcej w latach 1905-1925, jednakże jego wpływy sięgają najnowszych czasów (przykładem: opera Czarna maska - Krzysztof Penderecki).

Do najwybitniejszych twórców ekspresjonistycznych należeli:
Aleksandr Nikołajewicz Skriabin, Arnold Schönberg, Alban Berg, Anton Webern, w młodości Bela Bartók. W Polsce Krzysztof Penderecki, Witold Lutosławski.




avatar
LAYNE
baned
baned

Liczba postów : 691
Join date : 12/09/2013

http://pudliszkikeczup.liberte.tv

Powrót do góry Go down

Re: EKSPRESJONIZM

Pisanie by Sponsored content


Sponsored content


Powrót do góry Go down

Zobacz poprzedni temat Zobacz następny temat Powrót do góry


nono :: postacie :: INNE

 
Permissions in this forum:
Nie możesz odpowiadać w tematach